امروز دوشنبه, 03 آذر 1399 - Mon 11 23 2020

منو

دکتر حافظ نیا: آمریکا مسئول اوضاع فعلی و ناامنی خاورمیانه است

استاد جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس  گفت: ایران بازیگر توانمندی است و در شرایط کنونی نقش اصلی را درجنوب غربی آسیا ایفا می کند. وضعیت ناامنی جهانی متاثر از دوران گذار ژئوپلیتیکی است و در این وضعیت آمریکا مسئول اوضاع فعلی خاورمیانه و بروز ناامنی در این منطقه است.

 به گزارش پایگاه خبری «جغرافیای سیاسی» به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه شاخص‌پژوه، دکتر محمدرضا حافظ نیا عصر یکشنبه 22 آذرماه در اولین روز از هفته پژوهش در مرکز نوآوری پژوهشگاه شاخص پژوه، در جمع اساتید و پژوهشگران این پژوهشگاه با ارائه این سوال از حضار که جهان به کجا می رود و ساختار ژئوپلیتیکی جهان به چه سمتی پیش می‌رود گفت: اگر مقولات و رویدادهای سیاسی جهان را به فضا و مکان معطوف نکنیم به تحلیل درست و واقع بینانه ای نمی رسیم و همه اتفاقات متاثر از دو عامل فضا و مکان جغرافیایی است.


وی در ادامه افزود: مکان و فضا در تحولات سیاسی نقشی اساسی را ایفا می کنند و در این میان هر مکان جغرافیایی واجد یک سازه قدرت است که این سازه قدرت نیز در نتیجه تقلای بازیگران سیاسی شکل می گیرد.

دکتر حافظ نیا ادامه داد: هر مکان جغرافیایی در کانون رقابت های سیاسی قرار دارد و سیستم های قدرت برای کنترل فضای جغرافیایی و غلبه بر یکدیگر با همدیگر به رقابت می پردازند و در نهایت اینکه سرچشمه منابع و متغیرهای قدرت در فضا و مکان جغرافیایی واقع هستند.

وی ادامه داد: سازه های قدرت در هیچ مکانی ابدی نیستند و این سازه ها معمولا از درون و یا از بیرون از هم پاشیده می شوند  و در چنین شرایطی، وقتی مکانهای جغرافیایی دچار فروپاشی می شوند به وضعیت گذار ژئوپلیتیکی می رسند. به عنوان مثال جهان تا قبل از سال 1990 دارای یک ساخت ژئوپلتیکی دو قطبی بود که پس از فروپاشی شوروی، جهان غرب در موضع قدرت قرار گرفت و دوره گذار ژئوپلیتیکی در نتیجه خلا قدرت روسیه، در آن جهان شکل گرفت.

استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس گفت: البته روسیه به سرعت خود را بازسازی سیاسی کرد و ظهور پوتین به معنای ظهور قدرت جدید روسیه است. ولی در هر صورت آمریکا تلاش کرد که سیاست تک قطبی شدن جهان را دنبال کند، البته در این میان کشورهایی مانند چین، ژاپن، ایران و روسیه تلاش کردند تا سیاست یکپارچگی قدرت آمریکا را به چالش بکشانند.

دکتر حافظ نیا به بررسی خصوصیات دوران گذار ژئوپلیتیکی پرداخت و افزود: در این شرایط معمولا کنترل ها و نظارت ها ضعیف بوده و رقابت ها شدید می شود و در این شرایط امنیت دچار آسیب شده و ناامنی و تروریسم در مقیاسهای محلی تا جهانی توسعه می یابد، حقوق شهروندی بی معنا می شود، علاوه بر این گروه های محلی و قومی و طایفه ای نیز داعیه دار قدرت خرد شده و سیستم های امنیتی نیز نمی توانند به درستی به فعالیت خود ادامه بدهند.

وی مهمترین شاخصه دوران گذار ژئوپلیتیکی را بروز ناامنی گسترده در جهان برشمرد و گفت: در این شرایط جهان دچار نوعی آنارشی می شود و نظم و امنیت جهانی کاهش می یابد و سازمان های جهانی از جمله سازمان ملل متحد نیز نمی توانند نقش خود را به درستی ایفا کنند و تنها راه خروج از وضعیت کنونی  به پایان رسیدن دوره گذار یا سیالیت ژئوپلیتیکی و رسیدن به ثبات ژئوپلیتیکی است.

استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس اعلام کرد: سمت و سوی جهان به سوی یک نظام جدید جهانی دو قطبی پیش می رود که البته در این وضعیت قدرت توسط یک کشور مدیریت نمی شود. بلکه سیستم توسط یک باشگاه قدرت کنترل و هدایت می شود.

دکتر حافظ نیا به نظریه خود با عنوان "دورنمای ساختار ژئوپلیتیکی در حال ظهور جهان" اشاره کرد و گفت: در هفت سال گذشته روند جهانی به سمت و سوی پیش بینی این تئوری حرکت می کند، به گونه ای که چالش های سنگینی پیش روی جهان بوده و ناامنی های اخیر منطقه ای نشان از بروز بحران در سطح گسل دو بخش شرقی و غربی سیستم در حال ظهور جهان دارد، که در مسیر شمالی- جنوبی از شرق دریای بالتیک آغاز شده و سپس به شرق لهستان، اوکراین، شرق مدیترانه، عراق و سوریه، یمن و خلیج عدن رسیده و نهایتا به شاخ آفریقا و سومالی ختم میشود. وی ساختار ژئوپلیتیکی در ظهور جهان را، در حال شکل گیری به دو سازه رقیب و محوریت قدرت ناتو و قدرت شانگهای عنوان کرد.

استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس کشور ایران را در شرایط فعلی، یگ بازیگر منطقه ای قوی برشمرد و تاکید کرد: ایران بازیگر توانمندی است و در شرایط کنونی نقش اصلی را درجنوب غربی آسیا ایفا می کند. البته باید دیپلماسی کشور به این سمت پیش برود که در بلند مدت نیز بتواند این قدرت را تثبیت کند.

وی بااشاره به سیاست های پوتین در جهان و منطقه گفت: حرکت های هوشمندانه پوتین و دولت روسیه، غرب را به چالش کشانده و جهان را در موقعیت گذار از این دوران قرار داده است.

دکتر حافظ نیا ظهور قدرت نژاد زرد را یکی دیگر از احتمالات تغییر این دوران برشمرد وگفت: آمریکا به نوعی بیشترین مداخله را در کشورهای ژاپن، کره جنوبی، چین و تایوان دارد. تا مانع شکل گیری چنین قدرتی بشود. زیرا اگر این قدرت ها زمانی متحد شوند  سیستمی قدرتمند در جهان شکل گرفته که با توجه به اینکه زمانی قدرت از آسیا به اروپا و سپس به آمریکا منتقل شد، احتمال انتقال ثقل قدرت جهانی قدرت از آمریکای شمالی به آسیا وجود دارد. نامزد آینده قدرت جهان، شرق آسیاست، البته آمریکا تمایلی به بروز این اتفاق ندارد.

وی در ادامه گفت:  دولت آمریکا مسئول اوضاع فعلی خاورمیانه و بروز نا امنی در این منطقه هستند و داعش با وجود اینکه یک گروه تهاجمی و آفندی و وحشت آفرین است، اگر همه کشورها یک استراتژی واحد در زمینه مقابله با آن داشته باشند احتمال این وجود دارد که این گروه ظرف مدت کوتاهی به نابودی بینجامد.

دکتر حافظ نیا ادامه داد: چون جنوب غرب آسیا در سطح گسل سیستم قرار گرفته است بنابراین دچار گسیختگی می باشد و در شرایط فعلی ایران و عراق و سوریه جذب بخش شرقی سیستم، و عربستان و ترکیه و اردن جذب بخش غربی سیستم شده اند.

استاد ژئوپلیتیک دانشگاه تربیت مدرس به سیاستهای جمهوری اسلامی ایران در منطقه و جهان نیز اشاره کرد و گفت: سیاست های رویایی و ایده آلیستی جواب نمی دهد و باید واقع بینانه به بررسی و مطالعه ژئوپلیتیکی اوضاع منطقه و جهان پرداخت. او با اشاره به اینکه ایران از موقعیت ژئوپلیتیکی حائل برخوردار است، با توجه به این موقعیت حساس کشور گفت، استراتژی سیاست خارجی ایران باید سیاست توازن ارتباط با هر دو بخش شرقی و غربی سیستم در حال ظهور،  و در عین حال هوشمندانه و مبتکرانه باشد.

وی جمهوری اسلامی ایران را برخوردار از اراده سیاسی قوی و توانمند برشمرد و خاطرنشان کرد: بدنه دیپلماسی قوی ایران نیز باید تلاش کند تا به صورت هوشمندانه و مبتکرانه توازن ارتباط را با هر دو بخش سیستم برقرار نموده و در راستای منافع ملی کشور حرکت کند.

پایان مطلب/

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد