امروز دوشنبه, 03 آذر 1399 - Mon 11 23 2020

منو

تحلیل آخرین روندهای ژئوپلیتیکی غرب آسیا + پاورپوینت

پروفسور «گونتر مایر» رئیس کنگره جهانی مطالعات خاورمیانه در نشست "روندهای ژئوپلیتیکی خاورمیانه و جهان عرب" که 26 مهرماه 1394 از سوی قطب علمی جغرافیای سیاسی در سالن شهید مطهری دانشگاه تربیت مدرس برگزار شد، با اشاره به اهمیت‌های خاورمیانه و لزوم بررسی دقیق تحولات این منطقه تاکید کرد: خلائی در خاورمیانه به وجود آمد که موجب شد موانعی برای رشد این منطقه پدید آید.

به گزارش پایگاه خبری «جغرافیای سیاسی»، این استاد آلمانی جغرافیا تاکید کرد: در این خصوص می‌توان سه محور اثرات دخالت آمریکا در منطقه خاورمیانه، به وجود آمدن بهار عربی و تعارضات و مشکلات به وجود آمده در میان گروه‌های مذهبی و سیاسی این منطقه را مورد بررسی قرار داد.

وی افزود: تفاوت عقیده میان شیعه و سنی باعث شد تا بنیادگرایان در این منطقه خیزش کنند و به نوعی از این خلاء استفاده کنند که البته نظریه‌های بسیار متناقض و حتی متفاوتی را در این خصوص ارائه دادند. با آمدن بوش پسر در آمریکا سیاست‌هایی ارائه شد که از آن به عنوان تغییر رژیم نام برده شد و در این راستا کشورهایی مانند ایران، عراق، سوریه، لیبی، یمن و حتی سومالی مدنظر قرار گرفت.

رئیس کنگره جهانی مطالعات خاورمیانه در تشریح دلایل به وجود آمدن داعش گفت: یکی از عواملی که برای از بین بردن ایران مدنظر قرار گرفت، به وجود آوردن گروهک تروریستی داعش بود. وقایع پس از بهار عربی هم یکی از عللی بود که موجب شد گروهک‌های تروریستی پدید آیند به طوری که تحولات عربی در تونس شروع شد، به مصر رخنه کرد و پس از آن به لیبی و یمن کشیده شد که نهایتاً شاهد سرنگونی نظام قذافی درلیبی بودیم و در شرایط فعلی هم سعی غربی‌ها و متحدان عرب آن‌ها در منطقه بر کنار گذاشتن بشار اسد است.

وی افزود: غربی‌ها از طریق تشویق جهان اهل تسنن و ترساندن آن‌ها از تحولات داخلی و پیشرفت‌های ایران توانستند سناریویی را کلید بزنند که نهایتاً موجب سست شدن اقتصاد و امنیت منطقه شد. همین موضوع را می‌توانیم در مقاله‌ای که در سال 2007 میلادی به قلم «سیمور هرش» در روزنامه «نیویورک تایمز» منتشر شد، ملاحظه کنیم به گونه‌ای که در این سند آمده است که چگونه آمریکا، عربستان و اسرائیل منابع مالی و تسلیحاتی خود را برای از بین بردن نظام سوریه در اختیار تروریست‌ها قرار خواهند داد. اما صحبت‌هایی که در روزنامه‌ها و محافل دیگر منتشر می‌شد، تفاوت‌های بسیار زیادی با واقعیت‌های میدانی در سوریه داشت. به گونه‌ای که در روزنامه‌های غربی صراحتا نوشته می‌شد بشار اسد در پی قتل‌عام در سوریه است اما در عمل واقعیت چیز دیگری را نشان می‌داد. سوال اینجا بود که چه کسانی از این کشتار ها سود بیشتری می بردند زیرا اسد در آن زمان پیشنهادهای خوبی به مخالفان داده بود. وی گفته بود ما حاضریم دولت را هرگونه که شما بخواهید تغییر دهیم اما دست اندرکاران خارجی پیشنهادهای اسد را به طور دیگری عنوان می کردند و این مساله سبب جنگ های داخلی در سوریه شد.

مایر تاکید کرد: در نخستین حمله‌ای که در سوریه رخ داد 60 تن در درعا کشته شدند و پس از آن حمله ی بزرگ دیگری رخ داد در آن 120 تن کشته شدند و کشورهای غربی با عنوان های مختلف این حمله را به اسد نسبت دادند. این در حالی بود که دیدبان حقوق بشر کشورهای غربی را در این زمینه متهم کرده بود. اسد و نظامیان این کشور سبب صلح بیشتر در سوریه می شدند ولی کاهش اقتدار آنان سبب شد تا شمار بسیاری از مردم سوریه به خارج از کشور مهاجرت کنند. اکنون هم مشاهده می شود که این مهاجران در کشورهای اروپایی به چه صورت مستقر و با چه مشکلاتی روبرو هستند.

رئیس انجمن مطالعات خاورمیانه آلمان با اشاره به پشتیبانی‌های حزب‌الله لبنان از نظامیان سوریه گفت: پشتیبانی‌های حزب‌الله لبنان از مناطق مرزی که در سوریه وجود دارد، قابل لمس است و به وضوح دیده می‌شود که نیروهای آموزش دیده خوبی در منطقه توانسته‌اند مانور خوبی برای عقب راندن تروریست‌ها از سوریه و حتی مرزهای آن با لبنان صورت دهند. پشتیبانی روسیه هم که اخیرا و در حدود ۲۰ روز پیش تاکنون وارد میدان شده است بسیار موثر واقع شده که البته باید منتظر پشتیبانی‌های عراق بوده و آن را مورد مطالعه قرار دهیم.

مایر با توجه به مواضع اخیر مصر و اقدام‌های این کشور در حمایت از بشار اسد و سوریه عنوان کرد: نکته قابل توجه در پرونده سوریه ورود مصر به این پرونده و ارسال چندین تانک به سوریه بوده است که گفته شده تمامی این محموله نظامی در بندر لاذقیه تخلیه شده است. همزمان، مصر در صدد است تا دوستی خود را با عربستان و ایران حفظ کند و از بعد دیگر به بشار اسد هم کمک کند. ورود دریایی چین به حریم سوریه هم یکی از مواردی است که باید مد نظر قرار داده شود.

وی در تشریح تعداد گروه‌های تروریستی که اقدام به تحرکات نظامی علیه بشار اسد کرده‌اند، گفت: گروه هایی که اسد و سوریه را هدف قرار داده اند، به طور مشخص داعش، «احرارالشام» و «جبهه ی النصره» هستند که از پشتیبانی آمریکا، عربستان و اسراییل برخوردارند. سلفی ها هم در این میان از حمایت کویت، قطر و عربستان بهره می جویند. همزمان ترکیه، انگلیس، آمریکا، فرانسه و اردن هم اقدام به پشتیبانی از ارتش آزاد یا همان تروریست های به اصطلاح میانه رو می کنند. جنگی که در جریان است در سطح های بالا از طرف آمریکا و روسیه پشتیبانی می شود. در سطح خرد واقعیت ها از وجود 40 گروه تروریستی در سوریه حکایت دارد. در میان این گروه ها 700 تن از اتباع چچن حضور دارند که می توانند افزون بر سوریه تهدید بسیار جدی برای روسیه به شمار آیند.

استاد و رئیس مرکز مطالعات عربی دانشگاه گوتنبرگ آلمان با تقسیم‌بندی سطح تقابلات در سوریه تصریح کرد: جنگ کنونی در سوریه در سطوح بالایی از طرف آمریکا و روسیه پشتیبانی می شود و به نظرم در سطح عملی ایران و عربستان در حال محک زدن یکدیگر هستند. کرد ها هم در این بین بی طرف هستند اما حضور اسراییل در جولان غیر قابل انکار است به طوری که عمده حمله های اسراییل علیه سوریه با تهدیدهای و حمله های خمپاره یی است که علیه سوریه صورت می گیرد. در این میان داعشی ها می گویند هرکسی علیه عقاید ما عمل کند نابود خواهد شد.

وی در تشریح مدل حضور داعش از ژانویه ۲۰۱۴ تا اکتبر ۲۰۱۵ خاطر نشان کرد: در این بازه زمانی حضور داعش در سوریه گسترده‌تر شده است و در مقابل هم نیروهای دولتی سوریه تا حدودی پیشروی داشته است. کرد‌ها در این بازه زمانی هم دچار تغییراتی شده‌اند که در سال ۲۰۱۵ توانسته‌اند مناطق زیادی را تحت اختیار خود قرار دهند.

پرفسور مایر در بررسی حملات هوایی و دریایی که توسط روسیه علیه مواضع داعش صورت گرفته است، گفت: این حملات و خصوصا حملاتی که از سمت دریای خزر علیه مواضع داعش صورت گرفت، یکی از بی‌نظیر‌ترین و دقیق‌‌ترین حملاتی است که در خاورمیانه و خصوصا در مقابل ادعای غربی‌ها برای مبارزه با تروریسم در مقابل ائتلاف ضد داعش صورت گرفته است. به گونه‌ای که غربی‌ها و رسانه‌های متعلق به آن‌ها به طور پیوسته درصدد این بودند که این حملات را تحت‌الشعاع قرار دهند تا جایی که آن‌ها کاملا این حملات را ناموفق خواندند در صورتی که این حملات بسیار موفق و دقیق صورت گرفت. آرایش حملات هوایی روسیه بیشتر در مناطق غربی صورت گرفته که البته مقداری از آن به سمت مناطق شرقی هم سرایت کرد و موجب شد تا برخی از اراضی که سقوط کرده بودند، توسط نیروهای نظامی بشار اسد و ارتش سویه پس گرفته شود. شریان و محور اصلی ارسال سلاح به تروریست‌ها از شهر حمص صورت گرفته است که در این مدت روسیه، سوریه و ایران توانسته‌اند این منطقه را از وجود تروریست‌ها پاک کنند و به نظر می‌رسد که روسیه باید کرانه مدیترانه و خصوصا خط عبوری حمص را مورد حمله هوایی قرار دهد چرا که مهم‌ترین زیرساخت‌های تروریست‌ها و خط ارتباطی آن‌ها در این محور قرار دارد که البته باید نیروهای ارتش سوریه در آنجا تقویت شود در شمال سوریه هم اعراب شیعه و مسیحی و حتی کرد‌ها توانسته‌اند تروریست‌ها را مجبور به عقب نشینی کنند.

وی درباره برخی چالش‌های احتمالی حضور نظامی روسیه در سوریه تاکید کرد: مساله‌ای که خصوصا پس از ورود روسیه به سوریه باید مد نظر قرار داده شود، ارسال سلاح‌هایی است که جدیدا از کانال عربستان به دست تروریست‌ها در سوریه رسیده است چرا که تمامی این سلاح‌ها برای هدف قرار دادن جنگنده‌های روس در نظر گرفته شده است. از طرفی گروه‌هایی که پیش از این با یکدیگر درگیر بودند اکنون دست در دست هم داده اند تا با نظام سوریه بجنگند. یکی دیگر از خطرهایی که ورود روسیه به سوریه ایجاد کرده ورود ناتو است. البته ناتو نمی‌خواهد در این زمینه ورود آشکار داشته باشد و اقدام مستقیم صورت دهد. در این بین به نظر نمی‌رسد که عربستان و متحدان آن مانند امارات متحده عربی، ترکیه، قطر، اردن، پاکستان و حتی مالزی بتواند موفق باشند.

وی درباره اقدام‌های ترکیه در سوریه افزود: ترکیه قصد داشت که یک حکومت عثمانی در سوریه شکل دهد و حتی درصدد نابودی کردهای سوریه بود که البته تا جایی آمریکا با ترکیه به صورت نامحسوس مقابله کرد که مقام‌های آنکارا هم از این موضوع عصبانی هستند.

گونتر مایر در پاسخ به این سوال که آیا ممکن است داعش در آینده عربستان را هدف قرار دهد گفت: رابطه دوستانه‌ای میان عربستان و داعش دیده می شود و اگر گاهی در این کشور داعش دست به عملیاتی می زند شیعیان را هدف قرار می‌دهد.

وی درباره رقابت منطقه‌ای ایران وعربستان و اینکه تحولات منطقه به سود کدام یک تمام خواهد شد افزود: این 2 کشور در ظاهر دوست ندارند با یکدیگر درگیر شوند اما در خفا دوست دارند به همدیگر ضربه بزنند. به باور وی عربستان در یمن بسیار ضعیف شده و این کشور توان حمله به نقاط دیگر را ندارد.

رییس کنگره جهانی مطالعات خاورمیانه در پایان به این پرسش که آیا کشورهای عربی می توانند با همگرایی ژئوپلیتیک منطقه را تغییر دهند چنین پاسخ گفت که به نظر وی تغییری در ژئوپلیتیک منطقه رخ نخواهد داد.

پاورپوینت این سخنرانی در پیوست زیر قابل دریافت و مطالعه است.

پایان مطلب/

Attachments:
FileFile size
Download this file (Prof.Meyer.pdf)پاورپوینت ارائه پروفسور مایر6686 kB

نظر خود را اضافه کنید.

0
شرایط و قوانین.

نظرات

  • هیچ نظری یافت نشد